ਬਾਪੂ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਪੈਂਸਲ

ਮੋਹਣ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਪੈਂਸਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਛੋਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਬਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਮੋਹਣ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪੈਂਸਲ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੈਂਸਲ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਦਿਆਂ ਉਸ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨੀ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਮੋਹਣ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਬਾਪੂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਮੋਹਣ ਕੋਲ ਇੱਕ ਐਨੀ ਛੋਟੀ ਪੈਂਸਲ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਪਿੱਛੇ ਲੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪੈਂਸਲ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਮੱਧਮ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਰਬੜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਮੋਹਣ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਲਿਖਦਾ ਸੀ।

ਇੱਕ ਸਵੇਰੇ ਇੱਕ ਮਿੱਤਰ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਉਹ ਨਿੱਕਾ ਟੁਕੜਾ ਕਿਉਂ sambhaal ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ? ਉਸਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦੇ ਤੇ ਇੱਕ ਚਮਕਦੀ ਨਵੀਂ ਪੈਂਸਲ ਲੈ ਲੈ!' ਮੋਹਣ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਕਰਾ ਦਿੱਤਾ।

ਮੋਹਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਹਜੇ ਵੀ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਨਿੱਕੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਦਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।' ਉਸ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੱਥੋਂ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪਲਕਾਂ ਝਪਕਾਂ।

ਉਸ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਨਿੱਕੀ ਪੈਂਸਲ ਗੁਮ ਹੋ ਗਈ। ਮੋਹਣ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਆਪਣੀ ਚਟਾਈ ਕੋਲ ਤੇ ਧੁੱਪ ਵਾਲੀ ਖਿੜਕੀ ਨੇੜੇ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਟੁਕੜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਉਸਦਾ ਮਿੱਤਰ ਆਹ ਭਰ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਕਿਉਂ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਂਸਲ ਹੈ।' ਮੋਹਣ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਇਹ ਕੰਮ ਦੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਕੂੜਾ ਨਹੀਂ।'

ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਜੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਨਿੱਕੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਆਰਥ ਕਰਾਂਗਾ ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਟਾਂ ਵੀ ਗਵਾਂ ਬੈਠਾਂਗਾ।' ਉਸ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੁੜ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਅਖੀਰਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਂਸਲ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਹੇਠਾਂ ਮਿਲ ਗਈ। ਮੋਹਣ ਖਿੜ ਕੇ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਲਿਖਿਆ। ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਹੌਲੀ ਆਖਿਆ, 'ਉਸ ਨਿੱਕੇ ਡੰਡੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਬਕ ਦਿੱਤਾ!'

ਮੋਹਣ ਨੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ, 'ਜੇ ਸਾਡਾ ਦਿਲ ਖੁੱਲਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਸਿਖਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।' ਮਿੱਤਰ ਮੁਸਕੁਰਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਿੱਕਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰੇਅਨ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।

ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ। ਮੋਹਣ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੱਚ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਸਾਦਗੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਪਿਆਰਿਆ ਗਿਆ। ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ 'ਬਾਪੂ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ 'ਪਿਤਾ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬਾਪੂ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਬਿਨਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਦਿਲ ਲੜਾਈ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ—ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪੈਂਸਲ, ਸਾਦਾ ਖਾਣਾ, ਸੱਚਾ ਸ਼ਬਦ, ਨਰਮ ਕੰਮ। ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਫੈਸਲੇ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਵੱਡੇ ਪਾਠ ਨਿੱਕੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ ਉਸਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰ, ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਕਰ, ਅਤੇ ਨਿੱਕੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੈਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣਗੀਆਂ।

Punjabi