ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਾਰਤ

ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਿਆਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਖਾਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਯਸ਼ੋਦਾ ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਖੁਲਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਥਾਂ ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵੇਖਦੀ ਹੈ—ਸ਼ਰਾਰਤ, ਅਦਭੁਤਤਾ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਅਟੱਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਕਹਾਣੀ।

ਇਹ ਮਿਥਕਾਤਮਕ ਦੋਸਤੀ ਭਰੀ ਕਹਾਣੀ ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਖੁਸ਼ਗਵਾਰ ਸਵੇਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਮਿੱਟੀ ਖਾਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਮਾਂ ਯਸ਼ੋਦਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਸੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਨਹੀਂ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਤਾਰੇ, ਦਰਿਆ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਗੋਕੁਲ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੇ ਇਸ ਪਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਆਪਣੇ ਕਾਨ੍ਹੇ ਨੂੰ ਹੀ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਖੇਡਾਂ, ਸ਼ਰਾਰਤ, ਅਚੰਭੇ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।

ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਇੱਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਭਰੇ ਸਵੇਰੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਦੋਸਤ ਬਾਹਰ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਨਿੱਘੀ ਧੂਪ ਘਾਹ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੀ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਗਾਂਵਾਂ ਚਾਰਾ ਚਬਾਦੀਆਂ, ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਖਿਲਖਿਲਾਹਟ ਭਰੀ ਹੱਸੇ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ।

ਬੱਚੇ ਦੌੜਦੇ ਫਿਰੇ ਤੇ ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਥੱਪੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਢੇਰੀਆਂ ਚਮਕਦੇ ਕਿਲੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਬਨ ਗਏ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗੋਲ ਗੋਲ ਗਾਲ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮਸਤੀ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ!

ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਚੀਕ ਮਾਰੀ, 'ਮਈਆ, ਵੇਖੋ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਿੱਟੀ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ!' ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਲ ਮੁੜੇ, ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।

ਮਾਂ ਯਸ਼ੋਦਾ ਛੇਤੀ ਆ ਗਈ, ਹੱਥ ਕਮਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ। 'ਕਾਨ੍ਹਾ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਮਿੱਟੀ ਖਾਦੀ ਹੈ?' ਉਸਨੇ ਸਖ਼ਤੀ ਪਰ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਮਾਸੂਮ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਪਰ ਵੇਖਿਆ। 'ਨਹੀਂ, ਮਈਆ,' ਉਸਨੇ ਹੌਲੇ ਜਿਹਾ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਕੋਈ ਮਿੱਟੀ ਨਹੀਂ ਖਾਈ।'

ਬਲਰਾਮ ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਂਗਲ ਨਾਲ਼ ਦੱਸਿਆ, 'ਉਸਨੇ ਖਾਈ ਹੈ! ਅਸੀਂ ਸਭ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ,' ਉਸਨੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵਾਲੀ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।

ਯਸ਼ੋਦਾ ਘੁਟਨੇ ਟਿਕੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਠੋਡੀ ਪੂੰਝੀ ਅਤੇ ਹੌਲੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ, ਕਾਨ੍ਹਾ।' ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬਿੱਲੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ਰਮਾ ਕੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

'ਪੁੱਤਰ, ਖੋਲ੍ਹ,' ਉਹ ਮੁੜ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੌਠ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਯਸ਼ੋਦਾ ਅੰਦਰ ਤੱਕਦੀ ਹੈ—ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ।

ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੇ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਘੁੰਮਦਾ ਦੇਖਿਆ। ਚਮਕਦਾ ਸੂਰਜ, ਠੰਢਾ ਚੰਦ ਅਤੇ ਟਿਮਟਿਮਾਊਂਦੇ ਤਾਰੇ ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਰਹੇ ਸਨ!

ਉਸਨੇ ਦਰਿਆ, ਪਹਾੜ, ਬੱਦਲ, ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਲੋਕ ਵੇਖੇ—ਇੱਕੋ ਗੋਕੁਲ ਵੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੀ ਉਸ ਜਾਦੂਈ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਝਾਕਦਿਆਂ ਵੇਖ ਲਿਆ।

ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਸਾਹ ਰੁਕ ਗਈ। 'ਇਹ ਬੱਚਾ ਕੌਣ ਹੈ?' ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਖੇਡਾਂ ਭਰੀ ਪਿਆਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਉਸ ਮੁਸਕਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ: ਇਹ ਮੇਰਾ ਕਾਨ੍ਹਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਨਿੱਕਾ ਪੁੱਤਰ। ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਗਲ ਲਾ ਲਿਆ।

ਉਸਨੇ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, 'ਚਾਹੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਮਿਠਾਈਆਂ, ਤੂੰ ਮਿੱਟੀ ਕਦੇ ਨਾ ਖਾਣੀ।' ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਖਿੜਖਿੜਾਇਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਅਦਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।

ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਦ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੋਸਤ ਸ਼ਰਾਰਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਸਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁਦ ਚੈੱਕ ਕਰਦੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।