ध्रुव अस्वलाची गुपिते
रस्ता चुकलेल्या मिलोची मैत्रीपूर्ण ध्रुव अस्वल बेनीशी भेट होते. बेनी त्याला आर्क्टिकमधील जीवनाबद्दल मजेशीर प्रश्नोत्तरांतून ब्लबर, पारदर्शक केस, मोठे पंजे, पोहणे आणि तीव्र वास घेण्याची शक्ती यांची माहिती सांगतो.
ही विज्ञानाधारित गोष्ट मिलो आणि बेनी यांच्या भेटीतून ध्रुव अस्वलांच्या अद्भुत वैशिष्ट्यांची ओळख करून देते. रस्ता चुकलेला आणि थंडीने गारठलेला मिलो, बेनीला भेटतो आणि त्याच्याकडून आर्क्टिकमध्ये गरम कसे राहायचे, बर्फावर कसे चालायचे, तासन्तास कसे पोहायचे आणि अन्न कसे शोधायचे याची मजेशीर पद्धतीने माहिती मिळवतो. हसत-खेळत सांगितलेल्या या कथेत मैत्री, धाडस आणि निसर्गाचा आदर यांचाही सुंदर संदेश आहे.
बेनी जवळ आला आणि हसला. 'हॅलो! इतक्या थंडीत तू इथे का आहेस?' मिलो म्हणाला, 'मी रस्ता चुकलोय आणि खूप थंडी वाजतेय! तू गरम कसा राहतोस, बेनी?'
बेनी हसला आणि म्हणाला, 'आपण ध्रुव अस्वलांबद्दल काही गुपिते सांगतो! मजा करू या. मी तुला प्रश्न विचारीन, तू उत्तरं अंदाज बांध.' 'ठीक आहे!' मिलो म्हणाला.
बेनीने विचारले, 'माझं दिसणं इतकं मोठं आणि फुलफुलीत का आहे असं तुला वाटतं?' मिलो विचार करून म्हणाला, 'कारण तू भरपूर मार्शमेलोज खातोस का?'
बेनी हसला. 'नाही रे, आम्हाला त्वचेखाली जाड चरबीचा थर असतो, त्याला ब्लबर म्हणतात. तो आम्हाला गरम ठेवतो. शिवाय आमच्याकडे दोन थर असलेलं केसांचं आवरण आहे!'
'आमचे वरचे केस पारदर्शक असतात आणि सूर्यप्रकाश परावर्तित करतात, म्हणून आम्ही पांढरे दिसतो!' 'ब्लबर आणि पारदर्शक केस? खूपच भारी!' मिलो म्हणाला. 'पुढे काय?'
ध्रुव अस्वलांना त्वचेखाली ब्लबर नावाची जाड चरबी असते, जी त्यांना गरम ठेवते. त्यांच्या अंगावर दोन थरांचे केस असतात. वरचा केस पारदर्शक असून सूर्यप्रकाश परावर्तित करतो, म्हणून ते पांढरे दिसतात.
बेनीने विचारले, 'माझ्या पायांचे पंजे इतके मोठे का असतील असं तुला वाटतं?' मिलो म्हणाला, 'भल्यामोठ्या बर्फाच्या गोळ्या बनवायला?'
बेनी हसला. 'छान अंदाज, पण आमचे मोठे पंजे आम्हाला बर्फावर चालायला आणि पोहायला मदत करतात. त्यावरच्या उठावांमुळे आम्ही घसरत नाही.' 'नक्कीच तू बर्फफेक खेळात चॅम्पियन असशील!' मिलो म्हणाला.
ध्रुव अस्वलांच्या मोठ्या पंज्यांमुळे त्यांना बर्फावर चालणे आणि पोहणे सोपे जाते. पंज्यांच्या तळाशी उंचवटे आणि खाचा असतात, जणू घसरणार नाहीत अशी चपला, त्यामुळे ते बर्फावर घसरत नाहीत.
बेनीने हसत विचारले, 'आम्ही किती वेळ पोहू शकतो, अंदाज बांधशील का?' मिलो म्हणाला, 'कदाचित काही मिनिटे, माझ्यासारखे?'
बेनी हसला. 'नाही, आम्ही तासन्तास पोहू शकतो आमचं आवडतं अन्न, माशासाठी.' 'तासन्तास? वा! तुझ्याकडे तर सुपरपॉवर आहे!' मिलो म्हणाला.
ध्रुव अस्वले उत्तम पोहणारे आहेत आणि ते तासन्तास पोहू शकतात. मजबूत पाय आणि मोठे पंजे वापरून ते लांब अंतर पार करून माशांसारखे अन्न शोधतात.
बेनीने विचारले, 'तुला वाटतं आमची वास घेण्याची शक्ती किती चांगली आहे?' मिलो म्हणाला, 'मी दूरवरून केळ्यांचा वास घेऊ शकतो, म्हणजे तू कदाचित मैलभर दूरून माशांचा वास घेऊ शकशील?'
बेनी हसला. 'तू जवळपास बरोबर आहेस! आम्ही जवळजवळ एका मैलावरच्या माशाचा वास घेऊ शकतो, बर्फाखाली असला तरीही.' 'वा, कमाल! मला पण तुझ्यासारखं सुपर नाक हवं!' मिलो म्हणाला.
ध्रुव अस्वलांचा वास घेण्याचा संवेद खूप तीव्र असतो. ते जवळजवळ एक मैल दूर असलेले, बर्फाखालील मासेही ओळखू शकतात. यामुळे त्यांना हिमभूमीत अन्न सापडते.
बेनीने मिलोच्या डोक्यावर हलकेच थोपटले. 'आपल्या प्रत्येकाकडे खास कौशल्ये असतात, मिलो. बरं, तुला भूक लागली आहे का?' मिलो म्हणाला, 'हो, पण मला सगळीकडे फक्त बर्फच दिसतो!'
बेनी मिलोला आपल्या आरामदायक गुहेत घेऊन गेला. आत बेऱ्या आणि मासे होते. 'हे केळी नाहीत, पण तुझं पोट नक्की भरेल,' बेनी म्हणाला. 'धन्यवाद! तू कमाल आहेस, आणि मी खूप काही शिकलो!' मिलो म्हणाला.
बेनी हसला. 'मिलो, तू अन्वेषणासाठी खूप धाडसी आहेस. वेगवेगळ्या ठिकाणांचा आणि प्राण्यांचा आदर करायला विसरू नको.' 'नक्कीच!' मिलो म्हणाला. 'मी माझ्या मित्रांना तुझ्याबद्दल आणि तुझ्या बर्फाळ घराबद्दल सांगणार आहे!'
सूर्य मावळताच मिलो बेनीजवळ बिलगला, त्याला उबदार आणि सुरक्षित वाटले. दोघेही झोपले आणि नव्या साहसांची स्वप्ने पाहू लागले.
अशी ही मिलो आणि बेनीची गोष्ट. त्यांनी एकमेकांसोबत वेळ घालवला, एकमेकांकडून शिकले आणि हसत खेळत निसर्गाचा आनंद लुटला. समाप्त.