ਨਿੱਕੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗੁਪਤ ਦੁਨੀਆ

ਅਰਜੁਨ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕਾ ਹੋ ਕੇ ਚੀਂਟੀਆਂ, ਮੱਖੀਆਂ, ਕੇਂਹੂਏ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਹੱਥ ਧੋਣਾ ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਸਿਹਤ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਅਰਜੁਨ, ਇਕ ਜਿਗਿਆਸੂ ਮੁੰਡਾ, ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਅਦਭੁੱਤ ਨਿੱਕੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪਿੱਪਿਨ ਉਸਨੂੰ ਚੀਂਟੀਆਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ, ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਛੱਤੇ, ਮਿੱਟੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਾੜੇ ਜਰੂਮ ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਰਜੁਨ ਜਾਦੂਈ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਹਾਣੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਲੁਕੇ ਮਦਦਗਾਰਾਂ, ਟੀਮਵਰਕ ਅਤੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਅਰਜੁਨ ਇਕ ਜਿਗਿਆਸੂ ਮੁੰਡਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਗੀਚਾ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਕਾਲੇ ਵਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਲਾਲ ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਵੀਆਂ ਅਜੂਬੀਆਂ ਲੱਭਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਇੱਕ ਧੁੱਪ ਵਾਲੀ ਦੁਪਹਿਰ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅੰਬ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਕੋਲ ਛੋਟੇ ਜੇਹੇ ਛੇਦ ਵਿਚੋਂ ਚਮਕਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇਖੀ। ਉਸ ਦਿਲ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਧੜਕਿਆ। ਓਥੇ ਹੇਠਾਂ ਕੀ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਇੱਕ ਨਰਮ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਅਰਜੁਨ ਚੀਂਟੀ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ! ਉਸ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਰੋਮਾਂਚਕ ਸੁਆਦ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ।

ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ!' ਅੰਗੂਠੇ ਜਿਹੇ ਕੱਦ ਦੀ, ਚਿੱਟਾ ਕੋਟ ਤੇ ਗੋਲ ਚਸ਼ਮੇ ਪਾਈ ਇਕ ਜੀਵ ਨੇ ਹੱਥ ਹਿਲਾਇਆ। 'ਮੈਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪਿੱਪਿਨ ਹਾਂ। ਨਿੱਕੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗੁਪਤ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈਂ।'

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪਿੱਪਿਨ ਦੀ ਹਰੀ ਤਵਚਾ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਕੇ ਪੰਖ ਭੰਭਣ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਿੱਪਿਨ ਨੂੰ ਬਗੀਚੇ ਹੇਠ ਲੁਕੇ ਛੋਟੇ ਮਦਦਗਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।

'ਕੀ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?' ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। 'ਜ਼ਰੂਰ!' ਪਿੱਪਿਨ ਹੱਸਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਕੰਕੜਾਂ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖੇ ਜੋ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹੇਠੇ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਵਿਅਸਤ ਨਿੱਕੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਧੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਤੁਰਦੀਆਂ ਚੀਂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਹਰ ਚੀਂਟੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਟੁਕੜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਉਸਾਨੇ ਸਰੰਗਾ ਖੋਦੇ, ਖਾਣਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁੱਤੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਫਿਰ ਉਹ ਭਨਾਂਭਨਾਂ ਕਰਦੇ ਮਧੂ-ਛੱਤੇ ਵਿੱਚ ਝਾਤੀ ਮਾਰੀ। ਖੁਸ਼ ਮੱਖੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੱਸਣ ਲਈ ਨੱਚੀਆਂ, ਫਿਰ ਮਿੱਠਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸ਼ਹਿਦ ਛੇ-ਕੋਣੀਆਂ ਖਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ। ਇਕਠੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਛੱਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਸੁਆਦ ਬਣਿਆ।

ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਜੀਵ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਚੱਬ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਲ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਵਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਦੋਸਤਾਣੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਦਿੰਦੇ। ਪਰ ਚੁਲਾਕ ਮਾੜੇ ਜਰੂਮ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਘਾਤ ਲਾਇਟੇ ਸਨ, ਜੋ ਗੰਦੇ ਹੱਥਾਂ ਜਾਂ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਫੈਲਾ ਸਕਦੇ ਸਨ।

'ਵੇਖਿਆ,' ਪਿੱਪਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਨਿੱਕੇ ਜੀਵ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ!' ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ, ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਅਦਿੱਖੇ ਮਦਦਗਾਰ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਫ ਸੁਥਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਮਾੜੇ ਜਰੂਮਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਚਾਨਕ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚੀਖਾਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਚੰਗੀਆਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਜਰੂਮ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ! 'ਆਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਈਏ,' ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਪਿੱਪਿਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਾਦੂਈ ਸਾਬਣ ਵਾਲੀ ਸਪਰੈ ਦੀ ਬੋਤਲ ਦਿੱਤੀ।

ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸਾਬਣ ਛਿੜਕਿਆ। ਮਾੜੇ ਜਰੂਮ ਬੁੱਬਲਾਂ ਵਾਂਗੂਂ ਫਿਸਲ ਕੇ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਧੰਨਵਾਦੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਧੰਨਵਾਦ!' ਅਰਜੁਨ ਆਪਣੀ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ ਬਹਾਦਰੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਮੁਸਕੁਰਾਇਆ।

ਇਸ ਸਹਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਧੋਣਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਗਰਮ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਅੰਬ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਕੋਲ ਉਸਦੇ ਅਸਲ ਅਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਕੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕੀਤਾ।

ਘਰ ਪਰਤ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਚੀਂਟੀਆਂ, ਮੱਖੀਆਂ, ਕੇਂਹੂਏ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਲੁਕੇ ਮਦਦਗਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।