ਮਾਣ ਵਾਲਾ ਆੰਬ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ
ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ ਆੰਬ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨੀਮ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਤੋਹਫੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੇਘਾਪੁਰ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਦਰਿਆ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਆੰਬ ਅਤੇ ਨੀਮ ਦੇ ਦੋ ਮਿੱਤਰ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆਪ੍ਰਦ ਕਹਾਣੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਿੱਠੇ ਆੰਬ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਡਿਆਈ ਦਾ ਮਾਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ ਨੀਮ ਦੇ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੱਤੇ ਸਭ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਖੂਬੀ ਕੀਮਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਧੁੱਪਦਾਰ ਮੇਘਾਪੁਰ ਵਿੱਚ, ਚਮਕਦੇ ਦਰਿਆ ਨੇੜੇ, ਦੋ ਮਿੱਤਰ ਖੜੇ ਸਨ: ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਆੰਬ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਰਮ ਨੀਮ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਵੱਲ ਝੁਲਾਂਦੇ ਸਨ।
ਆੰਬ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਨੂੰ ਮਾਣ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਫਲ ਛੋਟੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਚੀਕੇ, 'ਵਾਹ, ਮਿੱਠੇ ਆੰਬ!' ਇਹ ਸ਼ਲਾਘਾ ਸੁਣ ਕੇ ਆੰਬ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹੋਰ ਉੱਚੀਆਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਨੀਮ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਚੁੱਪਚਾਪ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕੜਵੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਰਾਹਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਦਯਾਲੂ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਵੀ ਨੇੜੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦਾ, ਉਹਨੂੰ ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਤੇ ਹੌਲੀ ਸੜਕਡ਼ ਦੀ ਧੁਨੀ ਦਿੰਦਾ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਆੰਬ ਨੇ ਮਜ਼ਾਕ ਕੀਤਾ, 'ਨੀਮ, ਤੇਰੇ ਕੜ੍ਹੇ ਪੱਤੇ ਕਿਸਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹਨ?' ਨੀਮ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮਿੱਤਰ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ!'
ਤਾਪਦਾਰ ਗਰਮੀ ਆ ਗਈ। ਪਰਿਵਾਰ ਆੰਬ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਹੇਠ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਸਦਾਰ ਫਲ ਖਾਏ, ਹੱਸੇ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਤਿੱਖੀ ਧੁੱਪ ਨੂੰ ਭੁਲਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੇਟ ਦਰਦ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਬੱਚੇ ਕਰਾਹਣ ਲੱਗੇ, ਵੱਡੇ ਪਸੀਨਾ ਪੋਂਛਦੇ ਰਹੇ। ਆੰਬ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਝੁੱਕ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਸਮਝ ਨਾ ਆਇਆ ਕਿ ਕੀ ਕਰੇ।
ਦਾਦੀ ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, 'ਝੱਟੀ ਨਾਲ ਨੀਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੋਓ! ਦਵਾ ਲਈ ਉਬਾਲੋ।' ਆਸ ਦੀ ਚਮਕ ਜਗਪ ਗਈ। ਲੋਕ ਨੀਮ ਕੋਲ ਦੌੜੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੱਤੇ ਦਿੱਤੇ।
ਗਰਮ ਨੀਮ ਦਾ ਕਾੜਾ ਕੱਡਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਾਦੂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਦਰਦ ਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਵਾਪਸ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀਆਂ ਖਿਲਾਰੀਆਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ।
ਆੰਬ ਨੇ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, 'ਨੀਮ, ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਮਿੱਠਾਸ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ। ਤੇਰਾ ਤੋਹਫਾ ਸਭ ਨੂੰ ਬਚਾ ਗਿਆ।' ਨੀਮ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਕਤਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਚਮਕਦੇ ਹਾਂ।'
ਉਹ ਦਿਨ ਤੋਂ ਦੋਵੇਂ ਦਰਖ਼ਤ ਇਕੱਠੇ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਛਾਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਦਵਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿੱਤੇ। ਮੇਘਾਪੁਰ ਨੇ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਕਿ ਹਰ ਤੋਹਫਾ ਕੀਮਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਕੜਵਾ।
ਯਾਦ ਰੱਖ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵੀ ਇਕ ਖਾਸ ਗੁਣ ਹੈ! ਮਾਣ ਕਰ, ਦਇਆਲੂ ਬਣ, ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਤੋਹਫਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨਾਅ, ਜਿਵੇਂ ਆੰਬ ਤੇ ਨੀਮ ਨੇ ਕੀਤਾ।