ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ: ਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਮਹਿਸਾਸੁਰ

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਈ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਉਸ ਜਿੱਤ, ਹੌਸਲੇ, ਦਿਆਲਤਾ ਅਤੇ ਨੇਕੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ।

ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਇੱਕ ਘਮੰਡੀ ਰਾਛਸ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਉਸਨੂੰ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਦੇੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਡਰ ਤੇ ਉਦਾਸੀ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਦਸ ਬਾਂਹਾਂ, ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਰਗਾ ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਨਿਕਲੀ। ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਚੱਲਿਆ, ਅਤੇ ਦਸਵੇਂ ਸਵੇਰੇ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਈ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਇਸੇ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ, ਗਰਬਾ ਨੱਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੀਏ ਬਾਲਦੇ ਹਨ।

ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਇੱਕ ਘਮੰਡੀ ਰਾਛਸ ਸੀ, ਜੋ ਕਦੇ ਲੰਮੇ ਆਦਮੀ ਵਾਂਗ ਤੇ ਕਦੇ ਵੱਡੇ ਭੈਂਸ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਕਿਹੋ ਜੇ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ?

ਉਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਠਿਆ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਏ ਤੇ ਕਹੇ, 'ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਤੈਨੂੰ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।' ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, 'ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਜੇਯ ਹਾਂ!' ਉਸਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੋਵੇਂ ਵਧ ਗਏ। ਪਰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਤਾਕਤ ਡਰਾਉਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਖਦੇੜ ਦਿੱਤਾ, ਦਰਿਆ ਸੁੱਕਾ ਦਿੱਤੇ, ਜੰਗਲ ਮੁਰਝਾ ਗਏ। ਦੁਨੀਆ ਚੁਪ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਕੁਝ ਤਬਦੀਲੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ!

ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਚਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਜੋੜ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾ ਬੱਦਲ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਕਿ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਹੀਰੋ ਆਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਧੜਕੇ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੁੱਟ ਪਈ।

ਉਸ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਬਾਹਰ ਆਈ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਦਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਨ। ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਦੀ ਕ੍ਰੂਰਤਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਆਈ ਸੀ।

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੋਹਫੇ ਦਿੱਤੇ: ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਨੁੱਕਦਾਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਘੁੰਮਦਾ ਚੱਕਰ, ਧਨੁਸ਼, ਬਾਣ, ਤਲਵਾਰ, ਢਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਰਮ ਕਮਲ। ਹਰ ਤੋਹਫੇ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਹੁੰਸਲਾ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਭਰਤੀ।

ਦੁਰਗਾ ਗੱਜਦੇ ਸਿੰਹ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਦੋਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ 'ਤੇ ਟੁੱਟਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜੇ, ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਤਿਆਰ। ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋਈ, ਉਸਦੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕੇ। ਜੰਗ ਕੋਲ ਸੀ।

ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਹੱਸਿਆ, 'ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਔਰਤ?' ਦੁਰਗਾ ਹਲੇਕਾ ਹੱਸੇ, 'ਮੈਂ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਂ, ਹਰ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਕਤ।' ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਸਨ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਡਰ ਨਹੀਂ! ਉਮੀਦ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕੀ।

ਨੌਂ ਲੰਬੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ। ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਕਦੇ ਭੈਂਸ, ਕਦੇ ਸਿੰਹ, ਕਦੇ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਆਦਮੀ ਬਣਿਆ, ਪਰ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਹਰ ਚਾਲ ਨੂੰ ਠੋਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦਾ ਸਿੰਹ ਗੱਜਿਆ, ਅਸਮਾਨ ਚਮਕਿਆ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਨੇਕੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀ।

ਦਸਵੇਂ ਚਮਕਦਾਰ ਸਵੇਰੇ, ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਉਸਦਾ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟ ਗਿਆ। ਦਰਿਆ ਵਗੇ, ਫੁੱਲ ਨੱਚੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਈਆਂ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਗਈ।

ਅਸੀਂ ਨਵਰਾਤਰੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਨੌਂ ਦਲੇਰ ਰਾਤਾਂ ਯਾਦ ਰਹਿਣ। ਹਰ ਦਿਨ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿਆਰੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਮਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ, ਗਰਬਾ ਨੱਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੀਏ ਬਾਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਦਿਖਾ ਸਕਣ ਕਿ ਚੰਗੇ ਦਿਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ। ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਓ!

ਨਵਰਾਤਰੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ: ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੀਰੋ ਦੁਨੀਆਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੰਡੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਆਓ ਇਕੱਠੇ ਚਮਕੀਏ!

panjabi