ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰੇਲ 'ਤੇ ਸਫਰ
ਇੱਕ ਜਾਦੂਈ ਰੇਲ ਕਵੀ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨਾਲ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਸਫਰ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਣਾ, ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣਾ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ।
ਚਮਕੀਲੇ ਹਾਰਮਨੀਵਿਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਕਵੀ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਸ ਲਈ ਫੀਲਿੰਗਜ਼ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਦੂਈ ਰੇਲ ਦੇ ਹਰ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਭਾਵਨਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ—ਠੰਡੀ ਨੀਲੀ ਉਦਾਸੀ, ਧੁੱਪੀ ਪੀਲੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਤਪਤ ਲਾਲ ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਹਰਾ ਸੰਤੁਲਨ। ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਕੰਡਕਟਰ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਣਾ ਠੀਕ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣਾ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਭਾਵਨਾ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਪਿਆਰਾ ਕਦਮ ਹੈ।
ਚਮਕੀਲੇ ਹਾਰਮਨੀਵਿਲ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਕੈਂਡੀ ਰੰਗ ਦੇ ਘਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਗੁੰਜਦੇ ਸਨ। ਕਵੀ ਦੀ ਝਾਈਦਾਰ ਨੱਕ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਜਿਗਿਆਸੂ ਅੱਖਾਂ ਹਰ ਭਾਵਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ—ਗੱਜਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਧੜਕਦੀਆਂ ਜਾਂ ਆਤਸ਼ਬਾਜੀ ਵਾਂਗ ਫੱਟਦੀਆਂ—ਤਾਂ ਕਵੀ ਦੂਰੋਂ ਇੱਕ ਸੀਟੀ ਸੁਣਦਾ। 'ਵੂ-ਵੂ!' ਚਮਕਦਾਰ ਫੀਲਿੰਗਜ਼ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਲਈ ਧੂੰਆਂ ਛੱਡਦੀ ਆਉਂਦੀ।
ਟ੍ਰੇਨ ਘਾਹ 'ਤੇ ਤੈਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹੀਏ, ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ੀ ਬੁਲਬਲਿਆਂ ਵਰਗੇ ਡੱਬੇ। ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੀ ਕਲਪਨਾ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਸਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਚਮਕੀ ਅਤੇ ਕਵੀ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਇੱਕ ਧੁੰਦਲੀ ਸਵੇਰੇ, ਕਵੀ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦਿਲ 'ਚ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲ ਹਨ। ਉਹ ਵਰਾਂਡੇ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਹੌਲੀ ਸੀਟੀ ਨਹੀਂ ਵੱਜੀ। ਫਿਰ ਟ੍ਰੇਨ ਆ ਗਈ!
ਕਵੀ ਚਮਕਦਾਰ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ। ਜੈਲੀਬੀਨ ਟਾਈ ਵਾਲੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਕੰਡਕਟਰ ਨੇ ਝੁੱਕ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। 'ਅੱਜ ਵੱਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੇ?' ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਕਵੀ ਨੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ। 'ਤਾਂ ਫਿਰ ਚਲ, ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਖੋਜੀਏ!' ਕੰਡਕਟਰ ਹੱਸਿਆ।
ਅੰਦਰ ਪਹਿਲਾ ਡੱਬਾ ਠੰਡੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ 'ਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਸੈਲੋ ਹੌਲੀ ਜਿਹਾ ਵੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। 'ਇਹ ਉਦਾਸੀ ਹੈ,' ਕੰਡਕਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ। 'ਰੋਣਾ ਠੀਕ ਹੈ। ਹੰਝੂ ਨਵੀਆਂ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ।'
ਕਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਟੁੱਟਿਆ ਰੋਬੋਟ ਤੇ ਦਾਦੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਯਾਦ ਆਈਆਂ। ਇੱਕ ਹੰਝੂ ਢਲਕਿਆ, ਤੇ ਨੀਲਾ ਕਮਰਾ ਹੋਰ ਨਰਮ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ। ਟ੍ਰੇਨ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਕਿ ਉਦਾਸੀ ਵੀ ਨਰਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਗਲਾ ਡੱਬਾ ਧੁੱਪ ਵਾਲੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ 'ਚ ਚਮਕ ਉਠਿਆ! ਗੁਬਾਰੇ ਤਰਦੇ, ਪਤੰਗਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ। 'ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੁਆਗਤ ਹੈ!' ਕੰਡਕਟਰ ਚੀਕਿਆ। ਕਵੀ ਖਿਲਖਿਲਾਇਆ, ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਜਨਮਦਿਨ ਵਾਲੀਆਂ ਖਜ਼ਾਨਾ ਖੇਡਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ।
ਅਚਾਨਕ ਡੱਬਾ ਤਪਤ ਲਾਲ ਰੰਗ 'ਚ ਚਮਕਿਆ। ਫਰਸ਼ ਡਰਮਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਿਆ। 'ਇਹ ਗੁੱਸਾ ਹੈ,' ਕੰਡਕਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ। 'ਗੁੱਸਾ ਆਉਣਾ ਠੀਕ ਹੈ—ਆਓ ਇਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੀਂਏ।'
ਕਵੀ ਨੇ ਤੱਕੀਏ 'ਤੇ ਮੁੱਕਾ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਧਾੜਿਆ, ਟੁੱਟੀਆਂ ਕ੍ਰੇਯਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦਿਆਂ। ਤਪਤ ਭਾਵਨਾ ਠੰਢੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿ ਗੁੱਸਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੱਢਣ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਅਖੀਰੀ ਡੱਬਾ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਹਰਾ ਤੇ ਸੰਤ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤਾਰਿਆਂ ਨੇ ਟਿਮਟਿਮਾਇਆ, ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਬੱਜੀਆਂ। ਕਵੀ ਹੌਲੀ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲਿਆ— ਅੰਦਰ… ਬਾਹਰ। ਉਸਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਖਾਮੋਸ਼ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਠਹਿਰ ਗਈਆਂ।
ਆਪਣੇ ਆਂਗਨ 'ਚ ਵਾਪਸੀ 'ਤੇ ਕਵੀ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੰਡਕਟਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਜੈਲੀਬੀਨ ਦਿੱਤੀ। 'ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਹਨ,' ਉਹ ਮੁਸਕਰਿਆ। 'ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਉਹ ਘਰ ਤੱਕ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਣਗੀਆਂ।'
ਫੀਲਿੰਗਜ਼ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਆਸਮਾਨ 'ਚ ਚੜ੍ਹੀ, ਪਿੱਛੇ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ੀ ਧੂੰੜ ਛੱਡਦੀ। ਜਦ ਵੀ ਕਵੀ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਮੁੜ ਗੂੰਝਦੀਆਂ, ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਟ੍ਰੇਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਿੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਵੀ ਨੇ ਹੱਥ ਹਿਲਾਇਆ ਤੇ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ, ਭਾਵਨਾਵੋ।' ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਦਾ ਹਰ ਰੰਗ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 'ਤੇ ਸਫਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।