યશોદાએ કૃષ્ણને ઓખળ સાથે બાંધ્યો તે દિવસ

ગોકુલની આ પૌરાણિક નૈતિક કથામાં નાનકડા કૃષ્ણની માખણ શરારત, યશોદાનું ધીરજભર્યું પ્રેમ અને ઓખળ સાથે બાંધવાની પ્રસિદ્ધ ઘટના જીવંત બને છે. અંતે કથા બતાવે છે કે પ્રેમ અને ધીરજ બલથી વધારે શક્તિશાળી છે.

ગોકુલની વહેલી સવારમાં માયા યશોદા માખણ ચડાવે છે અને નાનકડો કૃષ્ણ માખણ માટે આતુર બને છે. રાહ ન ગમતા તે પાત્ર ફોડી માખણ વાંદરોને વહેંચે છે અને પછી યશોદાથી બચવા દોડે છે. આખરે યશોદા તેને પકડીને ઓખળ સાથે બાંધવાનો પ્રયત્ન કરે છે, પરંતુ દોરી દર વખત થોડીઘણી ટૂંકી પડે છે. તેની અવિરત મહેનત અને પ્રેમ જોઈ કૃષ્ણ શાંત થાય છે. પછી ઓખળ ખેંચતા તે બે અર્જુન વૃક્ષો પાડી દે છે અને બે આત્માઓને શાપમુક્તિ મળે છે. કથા અંતે યાદ અપાવે છે કે ધીરજભર્યો પ્રેમ જ સાચી શક્તિ છે.

ગોકુલમાં વહેલી સવાર હતી. માયા યશોદા ક્રીમી માખણ ચડાવી રહી હતી. પાત્ર 'ઢક-ઢક, ઢક-ઢક!' અવાજ કરતું. તે નાજુક ધૂન ગુંજારતી હતી, જયારે જિજ્ઞાસુ નાનકડો કૃષ્ણા પાસે બેઠો, તેની આંખો ચમકી રહી હતી.

'મૈયા, મને માખણ જોઈએ,' કૃષ્ણાએ પૂછ્યું. 'થોડું રાહ જો, કાન્હા,' તે હસીને બોલી. કૃષ્ણાને રાહ જોવું ગમતું નહોતું. તેણે ગાલ ફૂલાવ્યા અને નાનકડું ભ્રૂભંગ કર્યું.

તેણે તેની સાડી ખેંચી. માયા બીજી બાજુ વળતા, કૃષ્ણાએ નાનો પથ્થર લીધો અને માખણના પાત્ર પર ટપાટપ માર્યું. **ચાક!** પાત્ર ફાટી ગયું!

હિમ જેવું સફેદ માખણ બધે ફેલાયું. કૃષ્ણા હસ્યો, એક મુઠ્ઠી ભર્યું અને આનંદથી આંગણાના રમૂજ વાંદરોને આપી દીધું.

મૈયા પાછી આવી. માખણ જમીન, દીવાલ અને કૃષ્ણાના ચોંટિયા હાથ પર લાગેલું હતું. 'કાન્હા!' તે દાટી ઉઠી. 'આ કઈ શરારત છે?'

કૃષ્ણા હસ્યો અને દોડવા લાગ્યો. માયા તેના પાછળ દોડી—આંગણું ફરતી, નરમ ગાયો, તુલસીનો છોડ અને ક્લાપ-કલાપ કરતા વાંદરો પાસેથી આગળ ગઈ.

અંતે માયાએ તેના ફુરતીલા બચ્ચાને પકડી લીધો. 'આજ કેટલી શરારતો કરી!' તેણે કહ્યું, છતાં તેના આંખોમાં તો તેના માખણચોર માટે પ્રેમ ઝળહળતો હતો.

કૃષ્ણાને શાંત રાખવા માયાએ તેને એક ભારે લાકડાના ઓખળ સાથે બાંધવાનો પ્રયાસ કર્યો. તેણે દોરી તેની નાનકડી કમરના આસપાસ ફેરવી, પણ દોરી બહુ ટૂંકી પડી!

તેણે બીજી દોરી બાંધી, પછી તો બીજી. દર વખતે ગાંઠ બે આંગળ દૂર રહી જતી. માયાએ ઊંઘી ઊઠી, છતાં પ્રયત્ન કરતી રહી, કામ પૂરું કરવાની હઠ સાથે.

તેના વાળ ખુલ્લા પડી ગયા અને કપાળ પર પરસેવાના ટીપાં ઝળહળ્યા, પરંતુ તેણે હાર ન માની. કૃષ્ણાએ તેની મહેનત જોઈ અને ધીમું, પ્રેમભર્યું સ્મિત કર્યું.

અચાનક દોરીઓ પહોંચીઘ. માયાએ કૃષ્ણાને હળવેથી ઓખળ સાથે બાંધી દીધો અને કામ પર ચાલતી ગઈ. કૃષ્ણા થોડી ક્ષણ થાંભ્યો, તેની આંખો નવી શરારતો માટે ચમકી રહી હતી.

તે ઓખળ ખરી વાળતો રેંગતો આગળ વધ્યો. બે ઉંચા અર્જુન વૃક્ષોની વચ્ચે ઓખળ ફસાઈ ગઈ અને તેનો રસ્તો બંધ થયો.

કૃષ્ણાએ એક, બે વાર ખેંચ્યું—**ભડાકો!** મોટા વૃક્ષો તધી પડ્યાં. બે ચમકતા આત્માઓ દેખાયા, નમી ગયા અને તેમની પ્રાચીન શાપમુક્તિ માટે કૃષ્ણાનો આભાર માન્યો.

મૈયાએ ધડાકો સાંભળ્યો અને દોડી આવી. તેણે પડી ગયેલા વૃક્ષો, ઓખળ અને તેના હસતાં બાલકને જોયા, પરંતુ શું જાદુ થયું હતું તે સમજી શકી નહીં.

તેણે કૃષ્ણાને ઉચકી લઈ રાજી થઈને ચાપટ માર્યો. દુનિયા માટે તે દિવ્ય હતો, પણ માયા માટે તો હજી પણ તેનો રમતિયાળ, લાડકવાયો કાન્હા જ હતો.

નિષ્કર્ષ: ધીરજભર્યો પ્રેમ તે કરી શકે છે જે બલપૂર્વક શક્ય નથી. દયાળુ હૃદય દોરો કરતા પણ વધુ શક્તિશાળી છે!