જ્યારે નિલ આકાશમાં તરવા લાગ્યો
નિલ આકાશમાં તરવા લાગે છે અને એક ઉંદરડી પાસેથી ગુરુત્વાકર્ષણ વિશે જાણે છે, જે તેને ઘરે પાછો લાવવામાં મદદ કરે છે.
નિલને પંખીની જેમ ઊડવાનું સપનું છે. એક દિવસ જોરથી કૂદતાં તે આકાશમાં તરવા લાગે છે! પણ જ્યારે તેને જમીન પર પાછા ફરવાની ચિંતા થાય છે, ત્યારે એક દયાળુ ઉંદરડી તેને ગુરુત્વાકર્ષણ વિશે સમજાવે છે.
નિલને મોટા સપના ગમતા. તેને પંખી જેવી ઉડાન લેવાની ઇચ્છા હતી. પાંખો કે જેટપૅક વગર પણ તેને લાગ્યું કે એક જોરદાર કૂદકો એને જમીનથી ઊંચે ઉઠાવી શકે છે.
તે દાદી લૂનો તેજસ્વી લાલ કેપ પહેરતો, ચાંદીના તારાઓ છંટકાવેલું હેલ્મેટ અને ચમકદાર સોનાના બૂટ પહેરતો. દર રાત્રે તે પથારીમાંથી કૂદકું મારે અને અંતરિક્ષમાં ઝૂમી જવાની કલ્પના કરેતો.
સપનાના દેશમાં નિલ પંખીઓ સાથે ઉડતો ગયો, ચાંદની આસપાસ ફરતો રહ્યો, શનિની ગોળાકાર પર સરકતો રહ્યો, ધુમકે ચા પી અને ઝગમગતી તારાઓ સાથે રમતો રહ્યો.
પવનિયા બુધવારે ભોજન પછી, નિલ ઝડપથી બહાર દોડ્યો. ઘૂંટણ વાંકા કરી, 'એક, બે, ત્રણ!' ગણ્યા અને આખી તાકાત સાથે ઊપર કૂદ્યો.
આ વખત એ નીચે પડ્યો નહીં. એ તરતો રહ્યો! પહેલું ચિઠ્ઠીપેટી પર, પછી છાપર ઉપર, અને આનાથી ઉંચે જઈને ચકિત વૃક્ષની ડાળ પર બેઠેલી બિલાડી તરફ હાથ લહેરાવ્યો.
નિલ વાદળો વચ્ચે ઉછળતો હસતો હતો, પણ થોડી જ વારમાં ચિંતા વધી. નીચેના નાનાં ઘરોએ તેને પોતાના ઘરની યાદ અપાવી. 'હું નીચે ઉતરતો કેમ નથી?' તે રડ્યો. 'મને જમીન યાદ આવે છે!'
ધૂમાડાં સાથે એક ટેસ્ટકોટ પહેરેલું માટીનાં ઉંદર, જેલી રોલ ખાતું, اچાનક દેખાશે. 'હેલો,' ઉંદરડી દયાળુ અવાજે બોલી. 'તમે ગુરુત્વાકર્ષણ ભૂલી ગયા છો!'
'ગુરૂત્વાકર્ષણ?' નિલે પૂછ્યું. ઉંદરડી હસીને બોલી, 'આ એક અદૃશ્ય દોરી છે, જે હળવે હળવે બધાની ખેંચ પૃથ્વી તરફ કરે છે, તેથી અમે દૂર વહેતા નથી.'
ઉંદરડીએ ઉમેર્યું, 'તેને જાદુની દોરી સમજે. તે ઝાડ પરથી સફરજન ખેંચે છે અને તારા બૂટ રસ્તા પર રાખે છે, જેથી તું ફુગા જેવો ઊડી ન જઈશ.'
ઉંદરડી બોલી, 'વરસાદના ટીપા, મહાસાગરો, અહિયાં સુધી કે પર્વતો પણ ગુરુત્વાકર્ષણ કારણે જ ટકી રહે છે.' નિલ આશ્ચર્યથી બબડ્યો, 'તે વગર તો આપણે બબ્લા જેવાં હલતા રહીશું!'
'સાચું કહું છું!' ઉંદરડી હસીને બોલી. 'તારું અનાજ બાઉલમાંથી ઉડીને જશે અને તારા موزા છત પર ચોંટી જશે. કેટલી મજા અને મસ્તી થશે!'
ઉંદરડી સમજાવી, 'ગુરુત્વાકર્ષણ આખો દિવસ કામ કરે છે, ભલે તમે તેને જુઓ નહીં. પણ તારા ઉલ્લાસભર્યા કૂદકાએ એક ક્ષણ માટે તેની નાજુક ખેંચને પાર કરી નાખી.'
'હું પાછો કેવી રીતે જવું?' નિલે પૂછ્યું. ઉંદરડી આંખ મચકાવી. 'ગુરુત્વાકર્ષણ પર વિશ્વાસ રાખ અને નમ્રતાથી વિનંતી કર. સન્માન તેની ખેંચને વધુ મજબૂત બનાવે છે.'
નિલે આંખો બંધ કરી. 'ગુરુત્વાકર્ષણ, મને ઘરે લઈ જા.' તે ધીમે ધીમે પંખીઓ અને છાપર પાસેથી નીચે સરક્યો અને બગીચામાં પોતાના શ્વાન પાસે ધીમેથી ઉતરી ગયો.
એ દિવસ પછી પણ નિલ ઉડવાની કલ્પના કરતો રહ્યો, પણ હવે તે ગુરુત્વાકર્ષણનો આભાર માને છે. તે તેને કૂદવા, દોડવા અને મજબૂતીથી જમીન પર ઉતરવાની તક આપે છે.
ઉડાન મઝેદાર છે, પરંતુ સુરક્ષિત લેન્ડિંગ વધુ મજા આપે છે. હવે દરેક કૂદકો એક સ્મિત સાથે પૂરો થાય છે, કારણ કે ગુરુત્વાકર્ષણ નિલનો સારો મિત્ર છે.