મારી અંદરનો નાનકડો રાવણ
દશેરાનો અર્થ સમજતાં કાર્તિક સચ્ચાઈ, દયા અને વહેંચણી પસંદ કરીને પોતાની અંદરના નાનકડા રાવણને હરાવવાનું શીખે છે.
કાર્તિકને દશેરાની રોશની, જલેબી અને ઢોલનો અવાજ બહુ ગમે છે. પણ જ્યારે પપ્પા તેને અંદર છુપાયેલા નાનકડા રાવણ વિશે કહે છે, ત્યારે તે પોતાની વર્તણૂક વિશે વિચારવા લાગે છે. મીતુનું દીવું તૂટી જાય છે ત્યારે શું કાર્તિક સાચું બોલીને પોતાની ભૂલ સુધારશે?
કાર્તિકને દશેરાનો તહેવાર બહુ ગમતો. તેને બજારમાંની ઝગમગતી લાઈટો, ગરમ જલેબીનો સુગંધ અને ઢોલનાં અવાજ બહુ ભાતાં.
કાર્ટિકના ઘરની પાસેના મેદાનમાં એક ઉંચો રાવણ ઊભો હતો, તેને દસ મોટી મથક હતી. દરેક મથકનું સ્વરુપ જુદું હતું: ગુસ્સાવાળું, અહંકારભરેલું, લોભી અને એક એવો જે ક્યારેય "માફ કરશો" કહેતો નહીં.
પપ્પાનો હાથ પકડીને કાર્તિકે પૂછ્યું, "પપ્પા, આપણે દર વર્ષે રાવણને કેમ સળગાવીએ?" પપ્પા સ્મિત કરીને બોલ્યા, "દશેરા આપણને યાદ અપાવે છે કે સારો ખરાબ પર જીતે છે."
કાર્તિકે આશ્ચર્યપૂર્વક પૂછ્યું, "પણ રાવણ તો બહુ જૂના Zamana માં હતો. હવે ખરાબ ક્યાં છે?" પપ્પાએ હળવે કાર્તિકની છાતી સ્પર્શી. "ક્યારેક એક નાનો રાવણ અહીં છૂપાઈ જાય છે," તેઓ બોલ્યા.
કાર્તિક હસ્યો. "મારા અંદર?" "હા," પપ્પાએ કહ્યુ. "જ્યારે આપણે બૂમાબૂમ કરીએ, ઝૂઠું બોલીએ, વહેંચવાનું ના કરીએ, અથવા creemos કે ફક્ત અમે જ સાચા છીએ, τότε એ નાનકડો રાવણ મોટો થાય છે." કાર્તિક કંઇ બોલ્યો નહીં.
થોડી પછી, કાર્તિકની નાની બહેન મીતુ દોડીને આવી. "હું તારી લાલ કારથી રમું?" તે પૂછ્યું. "ના!" કાર્તિકે તરત કહ્યું. "એ મારી છે." મીતુનું સ્મિત નાનો બન્યું. ત્યારે તેને પપ્પાના શબ્દો યાદ આવ્યા. નાનો રાવણ.
તે મીતુનું ઉદાસ ચેહરું જોઈ રહ્યો, છતાં તેણે કાર હજુ આપી નહીં. પછી અમ્માએ કાર્તિક અને મીતુને લાડૂ આપ્યા. કાર્તિકને બે મળ્યા અને מીતુને એક.
કાર્તિકે એક લાડૂ своей થાળી પાછળ છુપાવ્યો અને ખોટું બોલ્યો, "મને પણ એક જ મળ્યો." અમ્માએ શાંતિથી તેની તરફ જોયું. કાર્તિકنے નજર નીચે કરી. થાળી પાછળનો લાડૂ હવે મીઠો લાગ્યો નહિ.
સાંજે, મીતુએ પોતે રંગેલું માટીનું દીવું દરવાજા પાસે મૂક્યું. તે ખૂબ રંગીન અને સુંદર હતું. કાર્તિક દોડતો પસાર થયો ત્યારે તેનો કોરો દીવામાં વાગ्यो અને દીવું તૂટી ગયું.
મીતુ સ્થિર થઈ ગઈ. પછી તેની આંખોમાં આંસૂ આવી ગયા. કાર્તિકે લગભગ કહ્યું, "હું નથી", પરંતુ તેને પપ્પાના એ ઉંચા રાવણ વિશેના શબ્દો યાદ આવ્યા. ગુસ્સો. લોભ. ઝૂઠાણું. અહંકાર.
કાર્તિકે ઊંડો શ્વાસ લીધો. "એ હું તોડ્યું," તેણે ધીમે કહ્યું. "માફ કરજે, મીતુ." મીતુએ આંખો પોચી. કાર્તિક ગુંદર, રંગો અને ચમકદાર સ્ટિકરો લાવ્યો. "શું આપણે મળીને સુધારીએ?" તેણે પૂછ્યું.
તેઓએ બંને ટુકડાઓ સાવધાનીથી જોડ્યા. રીવાડો હજી દેખાતો હતો, તેથી મીતુએ તેના પર સોનાના ડોટ્સ બનાવ્યા. કાર્તિકે નાનકડો સ્ટાર સ્ટિકર ચોટાડ્યો. મીતુ હસીને બોલી, "હવે તો વધુ સુંદર લાગે છે."
એ રાત્રે, પરિવાર દશેરા મેદાનમાં ગયો. ઢોલના અવાજ વધુ મોટાં થતા ગયા. ભીડે સાથે ગણતરી કરી: "ત્રણ! બે! એક!" ફુશ્શ! રાવણનું પુતળું બળતું જ સ્તંભાઈ ગયું. ચમકતા કણો અંધારા આકાશ તરફ ઉડી ગયા.
કાર્તિકે મીતુનો હાથ પકડી રાખ્યો. પપ્પાએ પૂછ્યું, "આજે તમે શું સળગાવ્યું?" કાર્તિક થોડીવાર વિચાર્યો. "મેં થોડું બૂમચીક, છુપાવવું અને ઝૂઠાણું સળગાવ્યું," તે બોલ્યો. પપ્પા સ્મિત કર્યા. "આજનું સાચું દશેરા એજ છે."
આગળી સવારએ, કાર્તિકે મીતુને પોતાની લાલ કાર આપી. "તુ પહેલો રમ," તે બોલ્યો. મીતુની આંખો ચમકી અને вона હસી, "સાચે?" કાર્તિકે માથું હલાવ્યું. "પણ ધીરે ચલાવજે, આ ખૂબ ઝડપી કાર છે."
કાર્તિક પણ હસ્યો. તેના અંદરના નાનકડા રાવણ હજુ યે ક્યાંક હતો, પણ હવે કાર્તિકે ખબર હતી કે શું કરવું.
દર વખતે જ્યારે તે સચ્ચાઈ, વહેંચણી અને દયા પસંદ કરતો, τότε એ નાનો રાવણ થોડોક નાનો બનતો. અને તેનું હૃદય થોડું વધુ તેજસ્વી થતું. નૈતિકતા: દશેરા આપણને બહારના રાવણને જ નહીં, પણ આપણા અંદરના ગુસ્સા, ઝૂઠાણાં, અહંકાર અને સ્વાર્થને પણ હરાવવાનું શીખવે છે.