ਕਬੀਰ ਅਤੇ ਜੁਗਨੂਆਂ ਦੀ ਖ਼ੁਹਾਇਸ਼

ਸ਼ਾਂਤ ਚਾਂਦੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਬੀਰ ਬੋਲਦੇ ਜੁਗਨੂਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲੀ ਜਾਦੂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਇਹ ਫੈਂਟਸੀ ਕਹਾਣੀ ਛੋਟੇ ਕਬੀਰ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਖਜਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਬੋਤਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਨਨੀ ਮੇਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਫੁਸਫੁਸਾਊ ਟੀਲੇ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੁਗਨੂਆਂ ਦਾ ਅਦਭੁੱਤ ਨਾਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਜੁਗਨੂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ੁਹਾਇਸ਼ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਬੀਰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਲਈ ਚਾਨਣ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਕੈਦ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼ਾਂਤ ਚਾਂਦੀਪੁਰ 'ਚ ਤਾਰੇ ਝਪਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤਾਲਾਬ ਕੋਲ ਡੱਡੂ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਛੋਟਾ ਕਬੀਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਲਝੇ ਵਾਲ, ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਖਜਾਨੇ ਲਈ ਖਾਲੀ ਬੋਤਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇੱਕ ਬੈਕਪੈਕ।

ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਬੀਰ ਸੁੱਤੀ ਬਿੱਲੀ ਮਿੱਠੂ ਕੋਲੋਂ ਹੌਲੇ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੁਗਨੂ ਫੜਨ ਲਈ ਹੱਥ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖੁਸਪੁਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, 'ਮੇਰੀ ਬੋਤਲ ਲਈ,' ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਝਮਕਦਿਆਂ ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ 'ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਖਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦਾਦਾ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਜੁਗਨੂ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਤਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਖ਼ੁਹਾਇਸ਼ਾਂ ਸੁਣਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਫੜੋ।' ਕਬੀਰ ਸਿਰ ਹਿਲਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਚਮਕਦੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਨਰਮ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਹਰ ਜੁਗਨੂ ਨੂੰ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸਦੀ ਨਿੱਘੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਉਡ ਜਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਣ ਵੇਲੇ ਦੇ ਸਾਇਆ ਭੱਜਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚਮਕੀਲਾ ਦੋਸਤ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਲਵੇ।

ਚੰਨਨੀ ਮੇਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਬੀਰ ਨੂੰ ਇਕ ਹੌਲੀ ਘੁੰਘਰੁ ਘੁੰਘਰੁ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫੁਸਫੁਸਾਊ ਟੀਲੇ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਾਨਣ ਪਿੰਡ ਦੀ ਹਰ ਦੀਵੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਬੀਰ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੋਤਲ ਪਕੜਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੀ ਸਕਾਰਫ਼ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀਲੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਧੜਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੁਗਨੂ ਇਕ ਚਮਕੀਲੀ ਡਾਂਸ ਫਲੋਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦਿਲ, ਫੁੱਲ, ਤਾਰਾ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨਿੱਕਾ ਹਾਥੀ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ! ਕਬੀਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਲ੍ਹਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਦਲੇਰ ਜੁਗਨੂ ਉਸਦੇ ਕਨ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਭਿਨਭਿਨਾਇਆ, 'ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਕਬੀਰ। ਇੱਕ ਖ਼ੁਹਾਇਸ਼ ਮੰਗ, ਅਸੀਂ ਤੇਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਵਾਂਗੇ।' ਨਿੱਕੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਬੋਲਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਕਬੀਰ ਪਲਕਾਂ ਝਪਕਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ।

'ਤੂੰ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ!' ਉਹ ਦੰਗ ਰਹਿ ਗਿਆ। 'ਅਸੀਂ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ,' ਜੁਗਨੂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। 'ਸੁਣਨਾ ਸਾਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।' ਸੋਣ੍ਹੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਝਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਬੀਰ ਬੋਤਲ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਗਹਿਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।

ਹੌਲੀ ਜਿਹਾ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਚਮਕੋ ਤਾਂ ਜੋ ਹਨੇਰੇ 'ਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ—ਲੋਕ, ਪਾਲਤੂ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ—ਡਰ ਨਾ ਲੱਗੇ।' ਟੀਲਾ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਨਰਮ ਘੰਟੀ ਵੱਜਦੀ ਹੈ। ਜੁਗਨੂ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਛੱਤਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉਤੇ ਲੰਘਦੇ, ਰਾਤਲੇ ਆਕਾਸ਼ 'ਚ ਚਮਕੀਲੇ ਰਾਹ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੱਚੇ ਕਮਬਲਾਂ ਤੇ ਅਰਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਫੁਸਫੁਸਾਊ ਟੀਲਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚੁਪਚਾਪ ਬੈਠ ਕੇ ਖ਼ੁਹਾਇਸ਼ਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਨਾਚ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਕਬੀਰ ਬੋਤਲਾਂ ਭਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਉਹ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਵੱਲ ਹੱਥ ਹਿਲਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਕੁਝ ਤਾਰੇ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਘਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।'

ਸਿੱਖਿਆ: ਜਾਦੂ ਤਾਂਦ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੁਫ਼ਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।