ਜਿਸ ਦਿਨ ਚੰਦ ਸਕੂਲ ਆਇਆ
ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਚੰਦ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੋਸਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਭ ਲਈ ਰਾਤ ਦਾ ਅਸਮਾਨ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚੰਦ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ ਕਿ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੋਟਾ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗ ਭਰਦਾ, ਗਣਿਤ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਰਾਤ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਦ ਨੇ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਆਹ ਭਰੀ। 'ਮੈਂ ਦੂਰੋਂ ਚਮਕਦਾ ਹਾਂ,' ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ। 'ਮੈਂ ਕਦੇ ਟੈਗ ਨਹੀਂ ਖੇਡਿਆ, ਕਦੇ ਕ੍ਰੇਅਨ ਨਾਲ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਕਦੇ ਛੋਟੀ ਮੇਜ ਤੇ ਬੈਠਿਆ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੋਏਗਾ?'
ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਪਾਪ! ਉਹ ਸਕੁੰਚ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗੇਂਦ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਆਇਆ, ਸਵੇਰ ਦੇ ਗੁਲਾਬੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ।
ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੇਪਲ ਹਿੱਲ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦੀ ਕਲਾਸ 1B ਵਿੱਚ, ਪਜ਼ਲ ਸ਼ੈਲਫ਼ ਤੇ ਨਰਮ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਾਲੇ ਗੱਲੀਚੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਥੱਲੇ ਆ ਵੱਸਿਆ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਗੋਲ-ਮੋਲ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਸਵੇਰ ਹੋਈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਾਹ ਰੁੱਕ ਗਈ। 'ਕੀ ਇਹ ਚਮਕਦਾ ਗੁਬਾਰਾ ਹੈ?' ਲਿਆਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। 'ਸ਼ਾਇਦ ਨਵੀਂ ਲੈਂਪ ਹੋਵੇ,' ਆਵਾ ਨੇ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ। ਚਮਕਦਾ ਗੋਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਮੁਸਕਰਾਇਆ।
'ਹੈਲੋ! ਮੈਂ ਚੰਦਰਮਾ ਹਾਂ,' ਉਸ ਨੇ ਹੌਲੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਕਿਹਾ। 'ਕੀ ਮੈਂ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?' ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਹਿਲਾਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਹੱਲ਼ ਗਏ।
ਮੈਡਮ ਜੂਨੀਪਰ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਪਲਕਾਂ ਝਪਕੀਆਂ ਪਰ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੀਂ। 'ਨਿਯਮ ਤਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ,' ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ। 'ਹੱਥ ਚੁੱਕੋ ਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਬਣੋ।' ਚੰਦਰਮਾ ਚਮਕ ਉਠਿਆ। 'ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ!'
ਆਰਟ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕੀਲਾ ਗੂੰਦ ਤੇ ਰੰਗ–ਬਿਰੰਗੇ ਕ੍ਰੇਅਨ ਨਾਲ ਟਿੱਪਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਇੱਕ ਗੂਗਲੀ ਅੱਖ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਚਿਪਕ ਗਈ। ਸਭ ਖਿੜ ਖਿੜ ਹੱਸੇ, ਚੰਦ ਵੀ!
ਗਣਿਤ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਹੈਨਰੀ ਨੂੰ ਨੰਬਰ ਲਾਈਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। 'ਮੇਰੇ ਗੇੜ ਨੂੰ ਫੋਲੋ ਕਰੋ,' ਉਹ ਹੱਸਿਆ, ਤੇ ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਚੰਦ ਮਾਰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁੱਚੇ ਵਕਰਾਂ ਖਿੱਚੇ।
ਲੰਚ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚੰਦ ਨੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ, ਪਰ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਗਿਆ ਤੇ ਹਰ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਚਮਕ ਉਠਿਆ।
ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸਮਾਂ! ਚੰਦ ਨੇ ਹੌਲੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜਾਈ। ਖਿੜਕੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਬਜੀਆਂ, ਮੇਜ਼ਾਂ ਰਿਥਮ ਨਾਲ ਠੱਠਕੀਆਂ। ਕਲਾਸ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ—ਪਰ ਕੌਰੀਡੋਰ ਅਜੀਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਚੰਦ ਅੰਦਰ ਸੀ, ਬਾਹਰ ਆਕਾਸ਼ ਧੁੰਦਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੰਛੀ ਘੁੰਮਣ ਲਗੇ, ਉੱਲੂ ਜਲਦੀ ਜਾਗ ਪਏ, ਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਲੱਗੀ। ਚੰਦ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੈਡਮ ਜੂਨੀਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਘੁੱਟਣੇ ਟੇਕ ਕੇ ਬੈਠ ਗਈ। 'ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈਂ,' ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, 'ਪਰ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਰਾਤ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।' ਚੰਦ ਨੇ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ।
'ਕੀ ਉਹ ਫਿਰ ਆ ਸਕੇਗਾ?' ਆਵਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਕਲਾਸ ਨੇ ਸਾਹ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਚੰਦ ਨੇ ਹੌਲੀ, ਚਾਂਦੀ ਵਰਗਾ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ।'
'ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂਗਾ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਚਮਕਾਂਗਾ,' ਉਸ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। 'ਹਰ ਰਾਤ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਥ ਹਿਲਾਉ।' ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮੁਸਕੁਰਾਇਆ।
ਉਸ ਸ਼ਾਮ ਚੰਦਰਮਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਝਗਮਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਤਰ ਗਿਆ। ਆਪਣੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਹੱਥ ਹਿਲਾਏ, ਤੇ ਚੰਦ ਨੇ ਚਮਕਦਿਆਂ ਅੱਖ ਮਾਰ ਕੇ 'ਸ਼ੁੱਭ ਰਾਤਰੀ' ਕਿਹਾ।